Doe toch niet zo westers!

20190717_111018‘Lezen is echt ontzettend belangrijk en we stimuleren onze leerlingen ook om veel te lezen!’ De directeur van een privéschool kijkt me indringend aan. ‘Hoeveel leesboeken zijn er op deze school beschikbaar?’ Hij geeft een zucht: ‘Geen! Maar het Franse instituut in het centrum heeft een bibliotheek waar scholieren boeken kunnen lenen. Alleen doen ze het niet…’ Christien bracht een bezoek aan een privéschool en woonde een Franse les bij. Veertig leerlingen van een jaar of 16 bereidden zich voor op het examen van het laatste jaar van de basisschool. De basisschool duurt hier negen jaar, maar om verschillende redenen zijn de leerlingen vaak ouder als ze het laatste jaar doen.

Ze zaten op krappe houten bankjes zonder rugleuning. Soms moest een leerling wat voordoen op het bord en was het een ware circusact om naar voren te komen. Het maakte Christien erg dankbaar voor alle leermiddelen die in Nederland beschikbaar zijn, waar elke leerling een eigen tafel en stoel heeft. En pennen, schriften, een digibord, gekleurd papier. En een dak wat de regen tegenhoudt. Dit was nog één van de betere scholen, maar zelfs daar waren geen leesboeken.

Daarbij hebben we vaak horen zeggen: in Afrika zijn kinderen veel gehoorzamer dan in Nederland. Die kinderen zijn tenminste dankbaar als ze naar school mogen! Daar zitten meer kanten aan. Er zijn inderdaad kinderen die hard werken, maar het schoolsysteem is ook corrupt en dat is frustrerend. De verloofde van onze bewaker deed een paar weken geleden examen voor haar middelbare school, op haar 21e. Toen we vroegen hoe het ging, was ze redelijk gefrustreerd. Voor veel geld zijn de examens te koop en haal je makkelijk je diploma. Ze komt uit een arm gezin en heeft hard gewerkt om alles te leren. Ze is erg slim, maar maakt zich zorgen of ze haar diploma wel haalt. Want je weet maar nooit op welke manier corruptie verder de kop op steekt.

Een collega van het alfabetiseringsteam deed onderzoek of de beschikbaarheid van boeken ervoor zou zorgen dat mensen meer gaan lezen. Ze organiseerde een leesgroep waarbij ze samen een boek lazen en erover praatten. De deelnemers gaven aan dat lezen ‘gewoon’ niet in de cultuur zit. ‘Doe niet zo westers!’ wordt er gezegd als iemand een boek leest. Het is vreemd dat ‘westerse’ dingen zoals smartphones en filmpjes kijken dan wel zo overgenomen worden, want daar moet je toch ook voor kunnen lezen. Nu is de vraag wat mensen dan wel motiveert om te gaan lezen. Waarom lees(t) jij/u graag? :)

Ook op kantoor is genoeg aan de gang. De belastingdienst heeft een nieuw systeem ingevoerd, waardoor er ineens een torenhoge boete werd bezorgd. Het was een herinnering en het bleek dat de eerdere brieven verkeerd bezorgd waren. Gelukkig was de belastingdienst erg onder de indruk toen alle betaalbewijzen vanaf 2014 getoond konden worden. Kantoor betaalt belasting in drie gebieden in dit land en voor één van de andere gebieden kwam nu ook een boete binnen. Er gebeurt weinig digitaal, dus het zoeken naar de bewijzen bracht nogal wat werk met zich mee. En dat mag nu nog twee keer!

Als gezinnetje maken we het gelukkig goed. De regentijd is aan de gang en doordat het soms lekker afkoelt, slapen we beter en hebben we meer energie. We hebben een lieve kinderoppas (nounou) gevonden die een aantal morgens op Gideon kan passen en gelukkig vindt hij het fantastisch met haar. Hij ontwikkelt zich prima en is erg vrolijk, eet graag (me dunkt, hij heeft met 8 maanden al 8 tanden!), kruipt en wil héél graag lopen. Slapen gaat nu ook beter gelukkig! Qua werk zijn er natuurlijk altijd uitdagingen, maar in vergelijking met ons eerste termijn hier, voelen we ons nu echt thuis en voelen we ons goed op onze plek. Dat is een zegen!

Shalom,

Willem, Christien en Gideon

 

 

 

Advertenties

Op verlof!

Beste vrienden,

Bedankt voor jullie gebed voor de presidentsverkiezingen in M. Die zijn inmiddels achter de rug en de uitkomst in verrassend eenvoudig: dezelfde president is herkozen. De strijd ging tussen twee kandidaten en allebei riepen ze op tot vreedzame verkiezingen. Toen echter de president herkozen werd, riep de andere kandidaat op massaal de straat op te gaan om te protesteren. Gelukkig zijn de M.-mensen daar redelijk nuchter in en zeiden ze: ‘Laat hij dan eerst zelf de straat opgaan en zijn familie terughalen uit Frankrijk die hij daar voor de veiligheid tijdens de verkiezingen heen had laten vliegen.’ De demonstraties vielen dus mee en waarschijnlijk blijft het land dezelfde koers varen als ze de afgelopen jaren deden. Veel verandering valt niet te verwachten helaas. We hopen natuurlijk wel dat de regering zich meer in gaat zetten voor vooruitgang van o.a. onderwijs en werkgelegenheid. Maar het grootste punt blijft wel de veiligheid in het land, met name in het noorden.

Tijdens de twee maanden die achter ons liggen, zijn we heel wat verhuisd tussen Emmeloord en Urk. We zijn dankbaar dat er een huisje in Emmeloord beschikbaar was waar we een aantal weken konden wonen. Afgelopen weekend konden we een huisje op Urk gaan bewonen en nu genieten we tot het eind van ons verblijf in Nederland van een vaste stek. Ons adres is nu Wijk 5-95; gezellig in het Oude Dorp. Kom gerust eens langs!

‘Dus nu hebben jullie een paar maanden vakantie? Nou geniet ervan!’ horen we vaak, maar verlof is geen vakantie! Ik denk dat we drie maanden vakantie ook al wel gauw beu zouden zijn. Het doel van ons verlof is het versterken van de vrienden- en familiebanden, het bezoeken van onze supporters en presentaties geven. We vertellen graag over het Bijbelvertaalwerk in M. en onze taak tijdens deze verlofmaanden is dan ook het hiervan ambassadeur zijn. Eigenlijk een beetje zendeling zijn in Nederland!

Ons verlof is tot half oktober, maar we blijven iets langer in Nederland. We verwachten namelijk een kindje! Christien is in december uitgerekend en we wachten de bevalling liever in Nederland af. Onze ervaringen met de gezondheidszorg in M. zijn niet fantastisch en bij zoiets ingrijpends als het krijgen van een kind, heb je liever goede zorg voor handen. Vanaf oktober werken we dus weer even vanaf afstand en na de bevalling gaan we weer terug naar M.

Het is fijn om veel mensen te bezoeken. Ook zijn we druk bezig met het voorbereiden voor terugkeer naar M.. Zo lijkt het verlof in sneltreinvaart voorbij te gaan. Op 20 september organiseert ons TFC een gezellige Tapasavond. Deze avond wordt gehouden in de Ark. Bij elk gerechtje ervaart u M. en het Bijbelvertaalwerk op een andere manier. Op 18 oktober houden we ook een algemene presentatie om 20.00 in de Ark.

Christien vertelde op de vakantiebijbelschool het verhaal van Samuël, die we in M. ontmoetten. Het geeft veel voldoening om over Gods koninkrijk te vertellen.

Shalom,

Willem en Christien

Studie in Engeland 3: Lees je Bijbel, bid elke dag!

‘Lees je Bijbel, bid elke dag!’ Het is één van de eerste liedjes die we kinderen aanleren. Het is een makkelijk liedje en de betekenis is van levensbelang. Daar willen we zelf immers ook naar leven, want je bouwt aan je relatie met God door Hem beter te kennen door Zijn woord en gebed. Maar voor de gemiddelde burger is de Bijbel niet het makkelijkste boek. We denken allemaal wel eens bij onszelf: eigenlijk zou ik meer tijd bij God kunnen zijn door Bijbellezen en gebed…

Afgelopen twee weken kreeg ik les in Antropologie. Voor de opdracht verdiepte ik me in het leesgedrag van de M-ezen. Dat heeft een heleboel met Bijbellezen te maken.

In Nederland hebben we het geluk dat (bijna) iedereen kan lezen en schrijven. Niet iedereen houdt echter van lezen, maar er zijn boeken genoeg en voor elk wat wils. De bieb staat vol genoeg! In M. kan maar een derde (33%) van de bevolking lezen en schrijven en leuke leesboeken zijn er bijna niet. Daarnaast is lezen voor je plezier iets wat geen plaats heeft in de cultuur. Lekker wegkruipen met een boek is asociaal, want je afsluiten voor de ander is ongehoord. Lekker een bekkien doen met elkaar is de norm.

Hoe meer boeken of tijdschriften je leest die je leuk vindt, hoe beter je ook moeilijke teksten kunt begrijpen. Lezen voor je ontspanning maakt je slimmer! Dan kun je de Bijbel dus ook beter begrijpen. In M. vinden christenen het erg moeilijk om de Bijbel te lezen. Als mensen al kunnen lezen, kunnen ze het vaak nog niet vlot en vloeiend. Stel je voor dat je een zin van Paulus moet hakken en plakken. Halverwege ben je ongetwijfeld de draad kwijt!

Onderzoek heeft aangetoond dat lezen voor je plezier ontzettend belangrijk is: je leert beter lezen, het maakt je slimmer, je begrijpt het gedrag en de gevoelens van andere mensen beter, je begrijpt andere culturen beter, je kunt beter beslissingen nemen en je wordt een betere burger (echt waar!). Mensen leren lezen en schrijven is dus eigenlijk maar het halve werk, want als ze niet van lezen houden, kom je nog nergens. Ik vroeg young professionals in M. of ze hielden van lezen. Ze trokken allemaal een vies gezicht en riepen uit: ‘Wij houden niet van lezen!’

In het Engels zeggen ze: ‘Monkey sees, monkey does (aapje ziet, aapje doet).’ We willen allemaal graag dat de kinderen/jongeren in de kerk de Bijbel lezen. In Nederland en M. Dat begint met het goede voorbeeld geven, door samen te praten over wat er staat en dus gewoon lekker thuis met een goed boek op de bank!

Veel leesplezier! Lees je Bijbel, bid elke dag!

Studie in Engeland 2

Net even anders
Een uitdrukking in een andere taal kan soms heel anders uitpakken. Als iemand het hoekje omgaat, betekent dat in Nederland dat diegene er geweest is. Laatst vertelde iemand me hier in Engeland blij dat zijn vrouw het hoekje omgegaan was. Ik twijfelde geen moment aan zijn liefde voor zijn vrouw, dus zocht koortsachtig naar zijn bedoeling. Ze had pijn en het bleek beter te gaan. Gelukkig! Tijdens een les op de universiteit over vertalen, benoemde ik dit voorbeeld. Toen barstte onze Kameroense klasgenoot in lachen uit: ‘Bij ons betekent het naar de wc gaan!’ Die was oorspronkelijk om het hoekje van het huis. Hilarisch!

Het is dus oppassen geblazen bij het vertalen van de Bijbel. Het is makkelijk om al gauw iets vanuit je eigen cultuur in te vullen, maar dan kun je de plank behoorlijk mis slaan. Daarnaast kan een tekst in een andere cultuur heel anders geschreven worden. Zo is er een volk in Nepal die in een paragraaf maar één keer de hoofdpersoon introduceert. Als deze voor de tweede keer genoemd wordt in dezelfde paragraaf, is het een andere persoon. Bij het vertalen van Genesis 1, waar telkens gezegd wordt: ‘En God schiep,’ wisten de vertalers dit gegeven nog niet. Bij het testen van de vertaling, verwonderden de Nepalezen zich over de vele goden die verschillende dingen schiepen. Oeps…

Eigen taal
Bij Wycliffe Bijbelvertalers streven we ernaar dat mensen de Bijbel in hun eigen taal krijgen: de taal van je hart. De taal waarin je denkt en voelt. Zou je het meer waarderen als je lover ‘ik hou van je’ op z’n Nederlands zegt, of ‘ik ou van je’ op z’n Urrekers? Ik neem aan het laatste, als je een Urker bent. Dat is helemaal prima. Maar toch worden talen soms als minderwaardig gezien. Zo wordt het meer gewaardeerd als je Standaard Nederlands spreekt buiten Urk, dan Urkers. En dan liefst ook nog zonder accent, want anders ben je zo’n boer! En Urkers mag alleen thuis en op straat, maar niet op school, op het werk met je (Nederlandse) baas en (mag ik het zeggen…) in de kerk. Bij het vak Sociolinguistiek bestudeerden we deze factoren en hoe taalpolitiek hier van invloed op is. En wat er voor zorgt dat talen blijven bestaan of uitsterven. Zijn ouders nog bereid hun eigen taal te leren aan hun kinderen, of vinden ze dat die de kinderen achterstelt? Want in principe is elke taal gelijkwaardig, zelfs Urkers en Nederlands. Zelfs minderheidstalen in M. en Frans. Want de Geest spreekt alle talen…

Vier jij je moedertaal?!
Om in de sfeer te blijven, benoemen we de moedertaaldag die onlangs overal ter wereld werd gehouden. Veel volken hebben gestreden om hun eigen taal te mogen houden, zoals bijv. de mensen in Bangladesh. In M. werd deze dag uitbundig gevierd met een speciale conferentie. Collega’s van ons waren zelfs op de landelijke televisie! Verschillende organisaties promootten die dag hun taal en streden voor het gebruik daarvan in het onderwijs, want als je je eigen taal goed kent, kun je daarna veel makkelijker onderwijs krijgen in een andere taal. Ook waren er verschillende volken die hun liederen ten gehore brachten (denk maar aan Leuster). Al met al een interessante, mooie dag!

50%
We zitten alweer op de helft van onze tijd hier. De studie is intensief (zeker geen vakantie), maar gelukkig goed te doen. Intussen beginnen in M. langzamerhand de verkiezingen. We zijn blij dat we daar niet bij zijn, want dat wordt een onrustige tijd. En ook het hete seizoen is weer begonnen, dan is zo’n mooie lente hier in Engeland toch wel even een verademing! We genieten er even van nu het  kan.

Studie in Engeland 1

Wit en koud!
Zachtjes dwarrelen de witte vlokken uit de hemel. Gideon staart er met grote ogen naar. ‘Wat is dit?’ vraagt hij verwonderd. We doen het raam open en hij vangt de sneeuw op: ‘Nu is het weg!’ roept hij uit als het op zijn hand smelt, en: ‘Wat is dat koud!’ We lachen allemaal om zijn kinderlijke enthousiasme.

Schoen of sgoen?
Vanuit Azerbeidzjan, Finland, Zweden, China, Kameroen en Nederland zitten we als studenten bij elkaar. We leren veel praktische vaardigheden om goed lesmateriaal te maken. In Nederland leer je lezen in groep 3 en daar zijn mooie methodes voor. De spellingsregels worden je stukje bij beetje duidelijk. Maar waarom schrijf je /garage/ zo, en niet als /garaazju/?

En waarom schrijf je /schrijf/ met /sch/  en niet met /sg/? En dan die ellendige d’s en t’s bij de werkwoordspelling, waarom moet je nu perse /hij wordt/ in plaats van /hij word/ schrijven… Dat maakt het toch alleen maar lastig?

Afgelopen weken leerden we hoe je spellingsregels van een taal opschrijft en waar je op moet letten bij het kiezen van de letters voor je alfabet. Zo zijn in het Nederlands de [d] en [t] twee verschillende letters, maar soms klinken ze hetzelfde in een woord. Zoals bij /hond/ en /kat/, maar als je het dan langer maakt, hoor je /honden/ en /katten/. Dan wordt dat verschil duidelijk.

Om een taal goed leesbaar te maken, heb je zulke regels nodig. De link naar ons werk is dan duidelijk, want we willen natuurlijk dat de Bijbel goed leesbaar is! In M. zijn nog veel talen die een alfabet en spellingsregels nodig hebben. En dan natuurlijk een leesmethode en heel veel leesboekjes. Mooi dat de studie daarbij heel praktisch van pas komt.

Bemoedigd
Naast ons werk en de studie, komen we ook lekker bij. Het is fijn om op zondag naar de kerk te gaan en bemoedigd weer thuis te komen. Hier is toch meer Bijbelkennis dan in M. en we waarderen het om zo weer opgebouwd te worden. Afgelopen keren in Engeland waren we ook in deze gemeente en mensen zeiden nu tegen ons: ‘Sinds de studenten van Wycliffe hier gekomen zijn, zijn we veel meer gaan nadenken over zending!’ De preken gaan momenteel over het nieuwe zendingsbeleid en dat is erg bemoedigend.

Afgelopen zondag kwam het onderwerp ‘persoonlijke betrokkenheid’ aan bod. Vaak wordt gedacht aan spectaculaire dingen bij zending, zoals dat mensen naar een ander land gaan. Maar als God je vraagt te blijven, ben je net zo goed een gezondene! Zending dicht bij huis zit vaak in de gewone dingen en die zijn net zo belangrijk. God vraagt immers van ons om altijd bereid te zijn van Hem te getuigen? Of dat nu op je werk is, in je gezin, op school of ‘op de lare’. Het maakt op de lange duur verschil!

Dus: Gods zegen gewenst in uw/jouw zendingswerk!

Heb je altijd een keus?

‘Awa, qu’est-ce que je dois faire?’ vraagt mijn vriendin Mariam. ‘Awa, wat moet ik doen?’ (Mijn M-naam is Awa: Eva.) Deze normaal zo pittige tante, kijkt me wat moedeloos aan. Ze is 34 jaar, moslim en gescheiden. De man met wie ze getrouwd was, woonde het grootste deel van het jaar in Frankrijk. Als hij al thuis was, was het bepaald geen pais en vree. Tot ongenoegen van haar familie is ze bij hem weggegaan omdat hij haar ernstig mishandelde. Ze staat er nu alleen voor en sprokkelt haar inkomen bij elkaar met haar eetkraampje. Ze verdient zo’n €5,- per dag, waar ze alles van moet betalen.

In haar positie is er geen sprake van pensioenopbouw en uitkeringen bestaan niet. Je familie is je zekerheid voor zowel het heden als de toekomst en als die je wegstuurt heb je dus niets. Ze is dus bang voor de toekomst, als ze ouder is. ‘Maar Awa, ik kan nu gaan trouwen. Hij is 58 en woont in Frankrijk met zijn eerste vrouw. Ik kan zijn tweede vrouw worden en dan kan ik toch nog kinderen krijgen die voor me kunnen zorgen als ik oud ben.’ Alles in mij komt in opstand, maar ik slik mijn bezwaren in en probeer te peilen hoe ze er zelf over denkt: ‘Ken je hem? Hoe is zijn karakter? En kan hij vaak genoeg bij je zijn als hij in Frankrijk woont?’ (Kinderen komen er niet zomaar…)

Ze vertelt dat ze hem kent en dat hij best een acceptabele man is. Maar, gaat ze verder: ‘ik heb geen keus Awa!’

Ik zeg bedenkelijk dat ik geloof dat we altijd een keus hebben. (Cultureel verschilletje: als Nederlanders geloven we in eigen initiatief en verantwoordelijkheid, hier in M. overkomt alles je.) ‘Zijn er geen jonge mannen? Je bent slim, jong, knap, betrouwbaar, je werkt hard. Wat wil een man nog meer?’

Ze geeft een diepe zucht: ‘Er zijn zoveel mannen die interesse hebben, maar ze willen me alleen als vriendinnetje. Ze zijn allemaal al getrouwd! Wie blijft er voor mij over? Awa, je moet echt voor me bidden. Ik wil zo graag een goede relatie waarin je elkaar begrijpt en helpt en er voor elkaar bent.’ Ik verzeker haar dat ik dat ook echt zal doen en geef haar de tekst uit Filippenzen 4: ‘Wees in geen ding bezorgd, maar laat uw verlangens in alles, door bidden en smeken, met dankzegging bekend worden bij God; en de vrede van God, die alle begrip te boven gaat, zal uw harten en uw gedachten bewaken in Christus Jezus.’

Het zet haar aan het denken, en mij ook. ‘Dat is het geloof hè,’ zegt ze. Ik knik. Over precies vijf weken reizen we voor studie en verlof naar Europa, want ons eerste termijn van twee jaar zit er bijna op. Zij blijft hier. Ik kan haar problemen niet oplossen en haar last niet dragen, maar het is moeilijk om haar zo achter te laten. Gelukkig hebben we een sterke God en mogen we haar (en anderen die we hier kennen) aan Hem toevertrouwen en haar hoop geven. Bidden jullie mee?

We zijn hier stevig geworteld, maar het is tijd om ze weer een beetje los te wroeten. We hebben zin in een tijd bijkomen in Europa, om jullie weer te ontmoeten en de banden te versterken. Het waren twee veeleisende jaren: lichamelijk, mentaal en privé. Tegelijkertijd is het moeilijk om goede vrienden voor langere tijd los te laten. We kijken er daarom ook weer naar uit om na een goede tijd in Europa weer terug te gaan naar M. om hier verder te bouwen aan het Bijbelvertaalwerk en de mooie vriendschappen met mensen zoals Mariam.

Het doopfeest

‘Bonsoir, mag ik binnenkomen?’ Een silhouet verschijnt in de deuropening. Het is de jongeman van hiernaast. ‘Natuurlijk, gaat alles goed met de familie?’ Hij antwoordt met een grote glimlach: ‘Morgen houden we het doopfeest. Mijn zusje heeft vorige week een jongentje gekregen en morgen gaan we het schaap slachten en komt iedereen met cadeautjes.’

Bijna 10 maanden geleden is Bijoux getrouwd en ze heeft nu laten zien een waardige vrouw te zijn. Het is nogal een verhaal apart, waar we eerder al iets over vertelden. Door hersenmalaria is ze nu verstandelijk gehandicapt, terwijl ze eerst een slimme meid was die aan de universiteit studeerde. Haar vader is overleden en haar moeder wilde haar toekomst veiligstellen door een huwelijk te regelen. Dat had de nodige voeten in de aarde, maar uiteindelijk werd een man gevonden. Ze blijft bij haar moeder wonen tot ze weer hersteld is (al herstelt normaal de hersenschade niet), maar haar man is wel verantwoordelijk voor het kind.

‘Het doopfeest begint om zes uur ’s morgens, dan zijn jullie van harte welkom.’ We keken hem verbaasd aan: ‘Zo vroeg al?!’ Onze ervaring is dat M-mensen niet de vlotste zijn ’s morgens. ‘Ja, dan slachten we het schaap en komt de imam om de naam te geven.’ We zijn niet van plan zo vroeg te komen, maar beloven wel langs te komen en bedanken hem hartelijk voor de uitnodiging.

De volgende morgen ben ik hoe dan ook vroeg uit de veren. De morgenstond heeft goud in de mond. De keuken grenst aan hun tuintje en om zes uur is het nog doodstil. Om een uur of zeven komt er leven in de brouwerij. De hulp veegt het straatje, een bijwoner (hij runt een stalletje waar je kleren kunt laten strijken) maakt zijn gebruikelijke onpasselijke ochtendgeluiden en langzaam komt er leven in de brouwerij. Om een uur of negen hoor ik het schaap ongemakkelijk blaten en daarna is het stil. Een uur later dringen etensgeuren de kamer binnen, maar van gasten is nog geen spoor te bekennen.

In de tussentijd haak ik een babymutsje en verwonder me dat het kind een week geleden is geboren en we geen krimp of huil gehoord hebben, terwijl we normaal heel veel meekrijgen van de familie ups en downs. Moeder en kind blijven na de geboorte een paar weken in ‘de binnenkamer’, blijkt later. Als we om een uur of 12 op bezoek zijn, zijn we één van de eerste gasten. Het is een wonder dat het kind redelijk gezond lijkt te zijn, want daar maakten we ons veel zorgen over. De moeder slikt ontelbaar veel medicijnen! Het is natuurlijk afwachten hoe het kind zich verder ontwikkelt…

De mannen zijn naar de moskee en het ‘echte’ feest blijkt in de middag pas los te barsten. Dan komen de vrouwen op bezoek en wordt er gedanst. Ook de Griot brengt dan een bezoek en brengt zangerig zegeningen en spreuken ter beveiliging ten gehore. Bijgeloof is aan de orde van de dag… Gelukkig kunnen we als vreemde eenden in de bijt ’s morgens op kraambezoek en ontlopen we de oorverdovende muziek. De oma van de baby (onze officiële buurvrouw) is blij met onze komst en de zegen die we geven. De moeder zit er doodongelukkig bij, terwijl de hulp voor de baby zorgt.

In dit land geen kraamzorg, wijkverpleging, dagopvang of gehandicaptenzorg. We vragen ons vertwijfeld af hoe dit kind zal opgroeien (gezond?) in deze ongelukkige omstandigheden. En het is zeker niet het enige schrijnende geval in dit land. Ze mogen blij zijn dat ze nog een redelijk welgestelde familie zijn, want zonder geld eindigt men vaak als bedelaar langs de weg. Het doet me denken aan Jezus die de blinde langs de weg zag zitten. En de vraag komt op me af, wat betekent dat voor mij hier?